ابو الفضل مير محمدى زرندى

112

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

ديگر اينكه قرآنهاى اميرى كه تمام مسلمانان آن را به قبول تلقى كرده‌اند و ميليونها نسخه در هر سال از روى آن طبع مىشود در آنها نيز مشاهده مىشود كه « طسم » و « الم » و « يس » و « حم » و « عسق » و « طه » و « المص » و « كهيعص » آيه شمرده شده‌اند و اما « طس » ، « ص » ، « ق » ، « ن » ، « الر » ، و « المر » را آيه نشمرده‌اند . اين معنا به خوبى كشف مىكند كه مركز بررسى و حساب قرآن در جامع ازهر ، اين معنا را تعبدى دانسته و كوچكترين تغييرى در آنها نداده است . اختلاف در تعداد آيات اما اختلاف در عدد آيات قرآن بنا به آنچه شيخ طوسى در تبيان فرموده بسيار كم است « 1 » و همه آنان كه آيات را بشمارش آورده‌اند در 6200 و كسرى آيه اتفاق دارند ولى در كسر آن اختلاف شده ، بعضى آن را 17 آيه دانسته كه جمعا بشود 6217 و ديگرى 14 گفته و عده‌اى 10 آيه و ديگرى 20 آيه قائل شده است . از حمزه زيّات نقل شده كه او 36 آيه دانسته و از يحيى بن حارث الذمارى 5 آيه نقل شده است « 2 » و از دانى نقل مىكنند كه گفته : اجماع كرده‌اند كه عدد آيات قرآن 6000 آيه مىباشد و سپس در مازاد آن اختلاف كرده‌اند و بعضى اصلا به اضافه قائل نيستند و بعضى ديگر به 204 آيه قائل شده‌اند « 3 » . اما سبب اختلاف در آيه ، بنابر آنچه سيوطى از بعضى نقل مىكند اين است كه : پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) در اول آيات و قبل از ورود به آنها وقف مىكردند تا به تماميت آيات سابقه متوجه كند ولى پس از آن در موارد مقتضى آيهء بعدى را به آيه قبلى متصل مىكرد و از اينجا بود كه خيال مىشد اين دو يك آيه است « 3 » . ترتيب آيات اما ترتيب آيات نيز مانند عنوان سابق ، توقيفى و به فرمان خداى تعالى انجام گرفته است و وجوهى بر آن دلالت مىكند كه عبارتند از : أ - همان دليل عقلى كه در نظاير بحث به آن استدلال شده است كه قرآن كريم معجزهء

--> ( 1 ) التبيان ، ج 1 ، ص 3 . ( 2 ) مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 336 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 67 .